Türkiye’de tütünle mücadelede yeni ve daha sıkı bir dönemin kapısı aralanıyor. Artan sigara kullanım oranları sonrası harekete geçen Sağlık Bakanlığı, mevcut yasaların dışında kalan “gri alanları” ortadan kaldıracak kapsamlı bir mevzuat çalışması başlattı.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu tarafından duyurulan taslak düzenleme, hem pasif içiciliği azaltmayı hem de çocuklar ile gençlerin sigarayla karşılaşma oranını düşürmeyi hedefliyor.
“Yarı Açık Alan” Dönemi Bitiyor
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici başlıklarından biri, işletmelerdeki yarı açık alanların statüsünün değişmesi. Üstü açılıp kapanabilen, tente veya cam sistemlerle çevrili kış bahçeleri artık “kapalı alan” kabul edilecek. Bu alanlarda sigara içilmesi tamamen yasaklanacak.
Bu adımla birlikte, özellikle restoran ve kafelerde uzun süredir tartışma konusu olan uygulama farklılıklarının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Giriş Kapılarında 5 Metre Kuralı
Pasif içiciliği azaltmaya yönelik bir diğer önemli düzenleme ise bina girişleriyle ilgili. Yeni kurala göre kamu binaları, alışveriş merkezleri ve restoran giriş kapılarından itibaren en az 5 metre mesafede sigara içilemeyecek. Böylece kapı önlerinde oluşan yoğun dumanın iç mekâna taşınmasının önüne geçilecek.
Düzenlemede çocukların yoğun bulunduğu alanlara özel bir başlık açılıyor. Tüm parklar “kırmızı hat” ilan edilerek sigara kullanımına tamamen kapatılacak. Çocuk parkları ve oyun alanlarında sigara içilmesi kesin olarak yasak olacak.
Ayrıca pilot uygulama kapsamında bazı sahil ve plaj bölgelerinde de “dumansız alan” uygulaması başlatılacak. Bu bölgelerde sigara içilmesine izin verilmeyecek ve uyarı levhalarıyla yeni düzen kamuoyuna duyurulacak.
Hedef: Sigarayı Görünmez Hale Getirmek
Bakan Memişoğlu, Türkiye’de sigara kullanım oranının yaklaşık yüzde 33 seviyesinde olduğunu vurgulayarak, yeni dönemde yalnızca içimin değil sigarayla ilgili materyallerin kamusal alandaki görünürlüğünün de azaltılacağını belirtti. Amaç, sigaranın özellikle gençler tarafından “normal” bir alışkanlık gibi algılanmasının önüne geçmek.
Bu kapsamda sigara bırakma polikliniklerinin sayısı artırılacak, mobil ekiplerle yerinde danışmanlık hizmetleri verilecek ve bireylerin gönüllü olarak sigarayı bırakması teşvik edilecek.
Türkiye’de Sigara Yasaklarının Kısa Tarihi
Türkiye, 2008 yılında çıkarılan yasa ile evler hariç tüm kapalı alanlarda sigarayı yasaklayan ülkeler arasına girmişti. 2009’da uygulamanın tam anlamıyla yürürlüğe girmesiyle birlikte “dumansız hava sahası” süreci başladı.
2013’te araç içlerinde sigara yasağı geldi, 2019 ve 2020’de ise düz ve standart paket uygulamasına geçildi. Yeni düzenleme ise bu sürecin en kapsamlı genişletmelerinden biri olarak görülüyor.
Hazırlanan taslağın kısa süre içinde TBMM gündemine gelmesi beklenirken, Türkiye’de sigara kullanımına karşı daha sert ve net sınırların çizileceği bir döneme giriliyor.