Kaşıntı çoğu zaman basit bir cilt kuruluğu ya da alerji belirtisi olarak değerlendirilir. Ancak İngiltere’de Ulusal Sağlık Servisi (NHS) tarafından yapılan son uyarı, bazı durumlarda bu belirtinin çok daha ciddi bir hastalığın habercisi olabileceğini ortaya koydu. Özellikle sarılık ile birlikte görülen kaşıntı, pankreas kanserinin erken sinyallerinden biri olabilir.
Sarılık ve Kaşıntı Birlikteyse Dikkat
NHS’nin resmi açıklamalarına göre göz aklarında veya ciltte sararma (sarılık), koyu renkli idrar ve açık renkli dışkı ile birlikte görülen kaşıntı, pankreas kanseriyle ilişkili olabilir.
Bu belirtiler genellikle safra kanallarının tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıkar. Pankreas bölgesinde gelişen bir tümör, safra akışını engelleyebilir. Bu durum ciltte sararma ve yoğun kaşıntı hissine neden olabilir.
Uzmanlar, bu belirtilerin başka hastalıklarla da karıştırılabileceğini ancak özellikle birden fazla semptom birlikte görülüyorsa ihmal edilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Pankreas Kanseri Neden Sinsi?
Pankreas kanseri, erken evrede genellikle belirgin şikâyet vermediği için “sessiz ilerleyen” hastalıklar arasında yer alıyor. Bu nedenle belirtiler ortaya çıktığında hastalık çoğu zaman ileri aşamaya geçmiş olabiliyor.
Kaşıntı, sarılık ve sindirim sorunları gibi semptomlar genellikle başka nedenlere bağlandığı için tanı gecikebiliyor. Bu nedenle NHS, iki haftadan uzun süren açıklanamayan belirtiler için mutlaka doktora başvurulması gerektiğini belirtiyor.
Sindirim Sistemi Belirtileri de Eşlik Edebilir
Pankreas kanseri yalnızca sarılık ve kaşıntı ile sınırlı değil. Aşağıdaki belirtiler de tabloya eşlik edebilir:
İştahsızlık veya istemsiz kilo kaybı
Sürekli yorgunluk ve halsizlik
Mide bulantısı veya kusma
İshal ya da kabızlık
Karnın üst kısmında sırta vuran ağrı
Şişkinlik ve hazımsızlık
Özellikle üst karın bölgesinde hissedilen ve sırta doğru yayılan ağrı, pankreas kaynaklı sorunlarda dikkat çeken belirtilerden biri olarak öne çıkıyor.
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
NHS’ye göre aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden aile hekimine başvurulmalı:
Açıklanamayan kilo kaybı
İki haftadan uzun süren ve geçmeyen şikâyetler
Mevcut sindirim problemlerinin tedaviye yanıt vermemesi
Acil değerlendirme gerektiren durumlar ise şöyle sıralanıyor:
Gözlerde veya ciltte sararma
İki günden uzun süren kusma
Yedi günden uzun süren ishal
Sebebi bilinmeyen ve hızla artan şikâyetler
“Her Kaşıntı Kanser Demek Değildir”
Uzmanlar özellikle altını çiziyor: Her kaşıntı ya da sindirim sorunu kanser anlamına gelmez. Kaşıntının en sık nedenleri arasında cilt kuruluğu, alerjik reaksiyonlar ve dermatolojik hastalıklar yer alır.
Ancak belirtiler uzun sürüyorsa, şiddetleniyorsa ya da başka semptomlarla birlikte görülüyorsa mutlaka değerlendirilmelidir. Erken teşhis, pankreas kanserinde tedavi başarısını ciddi oranda artırabiliyor.
Kimler Risk Altında?
NHS verilerine göre pankreas kanseri riski şu durumlarda artabiliyor:
65 yaş ve üzeri olmak
Kronik pankreatit gibi hastalıklara sahip olmak
Ailede pankreas kanseri öyküsü bulunması
Sigara kullanımı
Aşırı alkol tüketimi
Obezite
Özellikle sigara kullanımı pankreas kanseri için önemli risk faktörlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Risk Nasıl Azaltılabilir?
Pankreas kanseri tamamen önlenemese de bazı yaşam tarzı değişiklikleri riski azaltabiliyor:
Sağlıklı kilo aralığında kalmak
Kırmızı ve işlenmiş et tüketimini sınırlamak
Sigara kullanmamak
Alkol tüketimini azaltmak
Dengeli ve lif ağırlıklı beslenmek
Uzmanlar, düzenli sağlık kontrollerinin de erken teşhis açısından büyük önem taşıdığını hatırlatıyor.
Sonuç
Kaşıntı çoğu zaman basit bir sorun gibi görünse de, özellikle sarılık ve sindirim problemleriyle birlikte ortaya çıktığında dikkatle değerlendirilmesi gereken bir belirti olabilir. NHS’nin yaptığı uyarı, küçük görülen semptomların bazen ciddi hastalıkların habercisi olabileceğini bir kez daha ortaya koyuyor.
Belirtileriniz iki haftadan uzun sürüyorsa, gecikmeden bir uzmana başvurmanız hayati önem taşıyabilir.