Orta Doğu’daki jeopolitik riskler enerji piyasalarını doğrudan etkiledi. Çatışmalar öncesinde 70 dolar seviyesinde seyreden Brent petrol, savaşın başlamasıyla birlikte 78 dolar bandını gördü. Küresel piyasalarda yaşanan bu artış, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına zam olarak yansımaya başladı.
Uzmanlar, özellikle Hürmüz Boğazı’na yönelik gelişmelerin petrol arzı açısından kritik olduğunu vurguluyor.
Motorine 6,69 TL Zam
Yarından itibaren geçerli olmak üzere motorinin litre fiyatına 6,69 TL zam yapıldı. Bu artış yaklaşık yüzde 10,5’lik bir fiyat artışına denk geliyor.
Zam sonrası bazı doğu illerinde motorin fiyatının 70 TL sınırına yaklaşması bekleniyor.
Zam Sonrası Motorin Fiyatları (Beklenen)
İstanbul: 67,09 TL
Ankara: 68,19 TL
İzmir: 68,46 TL
Şırnak, Bitlis, Bingöl gibi iller: 70 TL’ye yakın
Benzine de Zam Yolda
Motorin zammının ardından benzinde de artış bekleniyor. Sektör kaynaklarına göre benzinin litre fiyatında 2,5 ile 3 TL arasında artış öngörülüyor.
Mevcut benzin fiyatları:
İstanbul: 58,34 TL
Ankara: 59,28 TL
İzmir: 59,56 TL
Yeni zamla birlikte bu rakamların 60 TL sınırını aşabileceği ifade ediliyor.
Hürmüz Boğazı Krizi Fiyatları Tetikledi
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapattığını açıklaması, küresel enerji piyasalarında şok etkisi yarattı. Küresel petrol ticaretinin önemli bir kısmı bu geçiş noktasından sağlanıyor.
İran Devrim Muhafızları yetkililerinin “Geçmek isteyeni vuracağız” açıklaması, piyasada arz endişesini artırdı. Açıklamalarda petrol fiyatının 82 dolara çıktığı ve 200 dolara kadar yükselebileceği yönünde iddialar yer aldı.
Uzmanlara göre bu tür açıklamalar fiyatları psikolojik olarak da yukarı çekiyor.
Türkiye’de Akaryakıt Fiyatları Nasıl Hesaplanıyor?
Türkiye’de benzin ve motorin fiyatları belirlenirken birkaç temel unsur dikkate alınıyor:
Gümrüksüz rafineri fiyatı
ÖTV
EPDK payı
KDV
Gümrüksüz rafineri fiyatı hesaplanırken ise Akdeniz–İtalyan piyasasında yayınlanan günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ve dolar kuru takip ediliyor. Dolar kurundaki artış da akaryakıt fiyatlarını doğrudan etkiliyor.
Dolayısıyla sadece petrol fiyatı değil, döviz kuru da tabeladaki değişimi belirleyen ana faktörlerden biri.
Vatandaş Ne Yapmalı?
Uzmanlar, fiyat artışlarının devam edebileceği uyarısında bulunuyor. Araç sahiplerinin depo planlamasını buna göre yapması öneriliyor.
Toplu taşıma ve alternatif ulaşım yöntemlerinin tercih edilmesi de gündeme gelebilir.
Fiyatlar Daha da Artar mı?
Petrol fiyatlarının 80 dolar üzerinde kalması halinde yeni zamların kaçınılmaz olabileceği belirtiliyor. Ancak jeopolitik tansiyonun düşmesi durumunda fiyatlarda geri çekilme ihtimali de bulunuyor.
Enerji piyasalarında belirsizlik sürerken, akaryakıt tabelalarının önümüzdeki günlerde yeniden değişmesi sürpriz olmayacak.