Türkiye’de yaklaşık her 20 yılda 3 büyük deprem yaşanıyor - Trakya Üniversitesi (TÜ) Doğal Afet Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezi (TÜDAM) Müdürü Prof. Dr. Mehmet Ali Kaya, Türkiye’de yaklaşık her 20 yılda 3 büyük deprem meydana geldiğini söyledi.
Kaya, Ayşekadın Yerleşkesi Aheste Sosyal Tesisleri’nde Deprem Haftası dolayısıyla Bilim Kafe etkinlikleri kapsamında düzenlenen "Türkiye’nin Deprem Gerçeği" konulu konferansta, Türkiye'nin deprem kuşağında yer alan bir ülke olduğunu belirtti.
Yer kabuğu hareketlerinin bölgede sürekli devam ettiğini ifade eden Kaya, 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından bölgede artçı sarsıntıların sürdüğünü dile getirdi.
Deprem istatistiklerine ilişkin bilgi veren Kaya, Türkiye’de yaklaşık her 10 günde bir 4 büyüklüğünün üzerinde deprem meydana geldiğini belirtti.
6,5 büyüklüğünden itibaren depremlerin ciddi şekilde hissedilmeye başlandığını ifade eden Kaya, şunları kaydetti:
"Son 125 yılda Türkiye’de 6,5 büyüklüğünün üzerinde 47 deprem meydana geldi. Yaklaşık her 2,5 yılda bir bu büyüklükte bir depremle karşılaşıyoruz. Bu tür depremler hem ciddi şekilde hissediliyor hem de hasara yol açabiliyor."
Dünya literatürüne göre büyük depremlerin 7 büyüklüğünden itibaren değerlendirildiğini aktaran Kaya, Türkiye’de de hem artçı hem de şiddetli depremlerin yaşanmaya devam ettiğini söyledi.
Kaya, "Türkiye’de son 125 yılda 7 büyüklüğünün üzerinde 19 deprem meydana geldi. Sonuç olarak yaklaşık 20 yılda 3 büyük deprem yaşıyoruz. 1999’daki Kocaeli ve Düzce, 2010 Van ve 2023’te Kahramanmaraş merkezli depremler dikkate alındığında son 26 yılda 5 büyük deprem yaşandı. Bu gerçeği bilerek gerekli önlemleri almak zorundayız." diye konuştu.
Kaya, sunumunun ardından öğrencilerin sorularını yanıtladı. Konferansa Trakya Üniversitesi Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Eylem Bayır, Prof. Dr. Mustafa Tan ile akademisyenler ve öğrenciler katıldı.
Son 26 Yılda Neden 5 Büyük Deprem Yaşadık?
Normal şartlarda "her 20 yılda 3 büyük deprem" olan istatistiksel ortalama, son çeyrek asırda saptı. 1999 Kocaeli, 1999 Düzce, 2011 Van, 2020 Elazığ (revize edilirse) ve 2023 Kahramanmaraş depremleri dikkate alındığında, son 26 yılda 5 büyük felaket yaşandı. Bu yoğunlaşma, sismik boşlukların (henüz kırılmamış fay parçaları) birbirini tetiklediği veya Anadolu levhasının batıya doğru olan hareketinin hızlandığı şeklinde yorumlanabilir.
Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Artçılar Ne Zaman Bitecek?
6 Şubat 2023 depremlerinin ardından bölgede binlerce artçı sarsıntı yaşandı. Prof. Dr. Kaya, bu sürecin normal olduğunu ve bu kadar büyük bir kırılmanın ardından yerin dengeye oturmasının yıllar sürebileceğini ifade ediyor. Artçı sarsıntılar, ana kırılmanın çevresindeki ikincil fayların gerilimi boşaltması anlamına geliyor ve bu süreçte hasarlı binalardan uzak durulması hayati önem taşıyor.
Deprem Haftası’nda "Bilim Kafe" Etkinlikleri Neden Önemli?
Trakya Üniversitesi bünyesinde düzenlenen bu tür etkinlikler, akademik bilginin halka ve öğrencilere doğrudan ulaştırılmasını sağlıyor. Deprem gerçeğinin sadece korkuyla değil, bilimsel verilerle ve hazırlık kültürüyle karşılanması gerektiği vurgulanıyor. Rektör yardımcıları ve akademisyenlerin katılımıyla gerçekleştirilen bu konferanslar, toplumsal farkındalığın artırılmasında kilit rol oynuyor.
Bireysel Olarak Alınması Gereken "Olmazsa Olmaz" Önlemler Nelerdir?
Prof. Dr. Kaya’nın sunumunun ardından en çok merak edilen konu korunma yolları oldu. İstatistiksel olarak kaçınılmaz olan deprem gerçeğine karşı yapılabilecekler şunlardır:
Yapı Stokunun Denetlenmesi: Binaların deprem yönetmeliğine uygunluğu kontrol edilmelidir.
Eşya Sabitleme: Ev içindeki ağır mobilyaların sabitlenmesi, yaralanmaların %50'den fazlasını engeller.
Deprem Çantası: En az 72 saatlik temel ihtiyaçları içeren çantaların hazır bulundurulması.
Afet Bilinci: "Çök-Kapan-Tutun" gibi temel davranışların aile içinde prova edilmesi.