"Modern Savaşın Günlük Bedeli 1 Milyar Doları Aştı: Küresel Ekonomi Hürmüz Boğazı Kıskacında"
Orta Doğu’da tırmanan gerilim, sadece askeri bir çatışma değil, küresel ölçekte trilyonlarca dolarlık bir ekonomik deprem riskini beraberinde getiriyor.
OSTİM Teknik Üniversitesi Dr. Öğretim Üyesi Murat Kadıoğlu tarafından hazırlanan güncel analiz, çatışmaların ekonomik boyutunun sürdürülebilirlik sınırlarını zorladığını ortaya koyuyor.
Günde 1.2 Milyar Dolarlık Savunma ve Taarruz Maliyeti
Analize göre, İsrail’in çok katmanlı hava savunma sistemleri (Iron Dome, David’s Sling, Arrow) ve ABD’nin bölgedeki operasyonel desteği birleştiğinde, müttefik cephesinin günlük savaş maliyeti 900 milyon ile 1.2 milyar dolar arasına ulaşmış durumda. Tek bir gecelik yoğun füze savunmasının maliyeti 127 milyon doları bulurken, savaşın bir yıl sürmesi durumunda bu rakamın 432 milyar doları aşacağı öngörülüyor.
Hürmüz Boğazı: 5 Trilyon Dolarlık Risk
Dr. Kadıoğlu’nun analizinde en dikkat çekici uyarı, küresel petrol arzının %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’na yönelik:
Enerji Şoku: Boğazın kapanması durumunda petrol fiyatlarının 150–200 dolar bandına çıkması bekleniyor.
Küresel Kayıp: Şiddetli bir kriz senaryosunda dünya GSYİH’sinde yaşanacak %4’lük bir gerileme, küresel ekonomide 4.9 trilyon dolarlık bir buharlaşma anlamına geliyor.
Türkiye Ekonomisi Üzerindeki Enerji Baskısı
Enerji ithalatçısı konumundaki Türkiye için tablonun ciddiyetine değinen Kadıoğlu; petrol fiyatlarının 80 dolardan 150 dolara çıkması halinde, Türkiye’nin yıllık enerji faturasının yaklaşık 60 milyar dolar ek yük ile karşı karşıya kalacağını belirtiyor. Bu durumun doğrudan enflasyon, cari açık ve turizm gelirleri üzerinde baskı oluşturacağı vurgulanıyor.
Kazananlar ve Kaybedenler: Rusya ve Avrupa
Analizde, yükselen petrol fiyatlarının Rusya’ya günlük 490 milyon dolar ek gelir sağlayabileceği, buna karşın enerji arz güvenliği tehlikeye giren Avrupa’nın krizden en büyük yarayı alacağı belirtiliyor. Ayrıca, deniz taşımacılığındaki sigorta maliyetlerinin (War Risk Insurance) artmasının, enerji fiyatlarını %1.5 oranında doğrudan tetiklediği ifade ediliyor.
Dr. Murat Kadıoğlu sonuç olarak şunları ifade ediyor: "Bugün karşı karşıya olduğumuz tablo, sadece bir askeri strateji meselesi değildir. Paranın dolaşım hızının yavaşladığı, enerji hatlarının sigorta kıskacına alındığı ve küresel ticaretin Renminbi ile Dolar arasında yeniden konumlandığı bir ekonomik geçiş sürecindeyiz. Teknolojik gelişmeler ve kaya petrolü üretimi dengeleri değiştirse de, Hürmüz gibi kritik noktaların kapanması 21. yüzyılın en büyük ekonomik daralmasına yol açabilir."