Tütün mamullerinin tüketimini azaltmak ve halk sağlığını muhafaza etmek amacıyla hazırlanan yeni kanun teklifi, Türkiye’de sigara içme alışkanlıklarını kökten değiştirmeye hazırlanıyor. Dünya genelinde başarıyla uygulanan sert tütün kontrol politikalarını incelemeye alan idare, özellikle Japonya ve Avustralya modellerini radarına aldı. Yeni düzenleme doğrultusunda açık havada sigara içilebilecek alanlar ciddi oranda sınırlandırılacak. Artık parklar, plajlar, otobüs durakları ve yürüyüş yolları gibi kamusal açık alanlarda gelişi güzel sigara tüketimine izin verilmeyecek. Tütün mamulü kullanmak isteyen vatandaşlar, yalnızca açık havada belirlenmiş ve sınırları çizilmiş özel içim alanlarını kullanabilecek.
Japonya ve Avustralya Modelleri Masada
Türkiye’nin yeni tütün politikasına yön verecek olan uluslararası uygulamalar, tiryakileri doğrudan etkileyecek sert tedbirler içeriyor. Japonya modeli baz alınarak geliştirilen adımlarda, sigara otomatları ve satış noktalarında kimlik doğrulamalı satış sisteminin hayata geçirilmesi hedefleniyor. Bu sayede 18 yaş altı gençlerin tütün ürünlerine erişimi tamamen engellenirken, sokak ve caddelerdeki tütün kullanımı da disiplin altına alınacak. Avustralya modelinde ise açık hava işletmelerinde ve kamusal mekânlarda sigara içilebilen kısımların toplam alana oranı maksimum yüzde 50 ile sınırlandırılıyor. Türkiye’de uygulanması planlanan bu kurallar sayesinde, pasif içiciliğin önüne geçilmesi ve özellikle çocukların dumansız hava sahası içerisinde korunması amaçlanıyor.
Dev Yasa Teklifi Bütçe Sonrasına Kaldı
Kamuoyunda büyük merak uyandıran ve sigara yasaklarının yanı sıra sağlığı tehdit eden takviye edici gıdaları da kapsayan yasal düzenlemenin takvimi netleşti. AK Parti kurmayları tarafından hazırlanan ve Ocak-Şubat döneminde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması planlanan kanun teklifi, yoğun bütçe görüşmeleri nedeniyle 2027 yılına ertelendi. Meclis gündeminin ilk sıralarına yerleşmesi beklenen düzenlemenin, bütçe maratonunun tamamlanmasının ardından yasalaşma sürecine girmesi öngörülüyor.
Dört Kurumdan Merdiven Altı Üretime Karşı Ortak Denetim
Yeni yasal paketin bir diğer kritik ayağını ise kontrolsüz şekilde satılan, kaçak ve sağlığa zararlı takviye edici gıdalar oluşturuyor. Merdiven altı üretimin önüne geçmek ve sahte ürünlerle vatandaşın sağlığını tehlikeye atan firmalara ağır yaptırımlar uygulamak amacıyla ortak denetim mekanizması kurulacak. Bu devasa denetim ağının içerisinde Tarım ve Orman Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu (YÖK) aktif olarak yer alacak. Dört kurumun ortaklaşa yürüteceği saha incelemeleri ve laboratuvar analizleri sayesinde, onay almamış veya içeriği değiştirilmiş takviye gıdaların satışı tamamen engellenecek ve piyasa sıkı bir kontrol çemberine alınacak.
