Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) tarafından yayımlanan Ekim 2026 raporu, başkent Ankara başta olmak üzere ülke genelindeki mutfak alışverişlerinin nabzını gözler önüne serdi.
Üretici ile market arasındaki fiyat değişimlerinin ve makas aralıklarının detaylıca incelendiği raporda, özellikle son dönemde vatandaşların cebini yakan sebze fiyatlarındaki dalgalanmalar dikkat çekti.
Başkentteki pazarcı esnafının ve market reyonlarının en çok merak ettiği konuların başında gelen domates fiyatlarındaki rekor artışın sebepleri resmi verilerle açıklık kazandı.
Domates Fiyatı Neden Bu Kadar Arttı?
Ekim ayı boyunca üretici ve market reyonlarında en fazla fiyat artışı gösteren ürün domates oldu. TZOB verilerine göre domates, market fiyatlarında yüzde 62,9 oranında bir artış gösterirken, üretici fiyatlarında ise yüzde 76,1'lik rekor bir yükseliş kaydetti.
Ankara pazar ve marketlerinde kilogram fiyatı ortalama 88,66 TL seviyelerine kadar tırmanan domatesteki bu tırmanışın temel sebebi mevsim geçişleridir. Uzmanlar ve üreticiler, tarla üretiminin sonuna gelinmesi ve seraya geçiş sürecinin yaşanmasının arzdaki daralmaya yol açtığını, bunun da doğrudan fiyat etiketlerine yansıdığını belirtiyor. Aynı gerekçeyle salatalık, sivri biber, yeşil soğan ve kabak gibi yaz sebzelerinde de benzer fiyat artışları görüldü.
| Ürün | Üretici | Hal | Pazar | Market |
|---|---|---|---|---|
| Limon | 3,90 | 23,52 | 42,40 | 42,87 |
| Kuru incir | 135,00 | — | 550,00 | 585,41 |
| Havuç | 12,50 | 18,00 | 32,50 | 47,84 |
| Elma | 21,66 | 39,25 | 51,25 | 72,17 |
| Fındık (iç) | 350,00 | — | 1.100,00 | 1.164,77 |
| Kabak | 22,45 | 27,50 | 53,00 | 70,48 |
| Maydanoz (adet) | 7,36 | 9,86 | 17,92 | 22,91 |
| Yeşil mercimek | 27,50 | 50,00 | 75,00 | 80,40 |
| Patlıcan | 24,33 | 34,50 | 51,67 | 70,17 |
| Kuru kayısı | 270,00 | — | 750,00 | 752,37 |
| Patates | 13,30 | 27,44 | 35,81 | 36,46 |
| Domates | 33,63 | 56,80 | 64,17 | 88,66 |
| Marul (adet) | 18,87 | 24,00 | 41,67 | 49,59 |
| Kuru üzüm | 95,00 | — | 220,00 | 239,60 |
| Nohut | 34,06 | 65,00 | 80,00 | 83,27 |
| Antep fıstığı | 600,00 | — | 1.400,00 | 1.462,02 |
| Salatalık | 22,85 | 28,50 | 50,00 | 55,61 |
| Sivri biber | 55,38 | 68,10 | 108,00 | 133,49 |
| Yeşil soğan (demet) | 21,75 | 29,60 | 42,50 | 50,07 |
| Kuru soğan | 16,50 | 28,25 | 35,56 | 35,63 |
| Yeşil fasulye | 57,50 | 65,17 | 96,00 | 120,39 |
| Kuzu eti | 657,97 | — | — | 1.223,71 |
| Dana eti | 596,29 | — | — | 994,89 |
| Kırmızı mercimek | 47,00 | 65,00 | 75,00 | 75,75 |
| Kuru fasulye | 63,50 | 90,00 | 100,00 | 101,30 |
| Pirinç | 57,40 | 65,00 | 85,00 | 89,78 |
| Yumurta | 4,44 | — | 6,50 | 6,63 |
| Zeytinyağı | 252,22 | — | — | 332,03 |
| Beyaz peynir | — | — | — | 414,08 |
| Kaşar peyniri | — | — | — | 549,40 |
| Yoğurt | — | — | — | 92,31 |
| Tereyağı | — | — | — | 681,50 |
| Mısırözü yağı | — | — | — | 160,19 |
| Ayçiçek yağı | — | — | — | 131,06 |
| Tavuk eti | — | — | — | 133,95 |
| Toz şeker | — | — | — | 54,93 |
Üreticiden Markete Fiyat Makası ve Diğer Zam Şampiyonları
Tarladan tüketiciye uzanan zincirde üretici fiyatları ile market rafları arasındaki uçurum ekim ayında da sürdü. Ekim ayında markette 36 ürünün 25'inde fiyat artışı yaşanırken, domatesi yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan takip etti.
Başkentteki vatandaşların mutfak bütçesini planlarken dikkate aldığı bu kalemler, girdi maliyetlerindeki artışlarla birleştiğinde hane ekonomisini zorlamaya devam ediyor. Raporda ayrıca ÜRE gübresi, mazot, süt ve besi yemi gibi çiftçinin temel girdi maliyetlerindeki yıllık artışların da tarımsal üretim üzerindeki baskıyı artırdığına vurgu yapıldı.
Limonda Yüz Güldüren Düşüş: Tezgah Fiyatları Geriledi
Ekim ayının mutfak bütçesi açısından tek olumlu gelişmesi ise limonda yaşanan fiyat düşüşü oldu. Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 44,3 ile limonda görülürken, market fiyatlarında da yüzde 16,5 azalış kaydedildi.
Ankara pazar ve marketlerinde ortalama 42,87 TL seviyelerine gerileyen limondaki bu ucuzlamanın temel nedeni, erkenci çeşitlerin hasat döneminin devam etmesi ve piyasadaki arz bolluğu olarak açıklandı. Zeytinyağı, maydanoz, pirinç ve nohut gibi ürünlerde de ay sonu itibarıyla kısmi düşüşler yaşandı.
Ankara'da Mutfak Alışverişi Nasıl Şekilleniyor?
Ankara'daki semt pazarları ve market reyonlarında alışveriş yapan vatandaşlar, özellikle taze sebze grubundaki fiyat dalgalanmalarına karşı alternatif çözümler arıyor. TZOB raporunda yer alan veriler, seracılık dönemine geçişle birlikte kışlık sebze fiyatlarının bir süre daha yüksek seyredebileceğini gösteriyor.
Başkentli tüketiciler, bütçelerini korumak adına semt pazarlarındaki üretici tezgahlarını ve zincir marketlerin indirim dönemlerini yakından takip ederken, önümüzdeki aylarda gıda enflasyonunun seyrini girdi maliyetlerindeki gelişmelerin belirleyeceği ifade ediliyor.
