Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanamayan milyonlarca sigortalı, daha az primle emeklilik seçeneklerini araştırıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatında bulunan bazı uygulamalar, çalışma gücü kaybı yaşayan veya özel çalışma koşullarına sahip vatandaşların emeklilik şartlarını etkiliyor.

Özellikle 1800 gün primle malulen emeklilik, 3600 günle kısmi emeklilik ve kadın çalışanlara tanınan doğum borçlanması hakları öne çıkıyor. Bağ-Kur prim gününün 9000'den 7200'e indirilmesine yönelik düzenleme beklentisi de emeklilik gündemindeki yerini koruyor.

1800 Gün Primle Erken Emeklilik Şartları

Malulen emeklilik, çalışma gücünü önemli ölçüde kaybeden sigortalılara yönelik mevcut bir uygulama olarak öne çıkıyor.

SGK mevzuatına göre temel şartlar şöyle:

  • En az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bulunması.

  • Kural olarak 10 yıllık sigortalılık süresinin tamamlanması.

  • Çalışma gücünde en az yüzde 60 kayıp olduğunun SGK tarafından tespit edilmesi.

  • Maluliyetin ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilmesi.

Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılarda 10 yıllık sigortalılık süresi şartı aranmıyor.

3600 Günle Kısmi Emeklilik İmkânı

8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta başlangıcı bulunan SSK çalışanları, belirli koşullarda 3600 prim günüyle kısmi emeklilik hakkından yararlanabiliyor.

Bu uygulamada 15 yıllık sigortalılık süresi, 3600 prim günü ve sigortalının durumuna göre belirlenen yaş koşulu esas alınıyor.

1999 sonrasında ilk kez sigortalı olan çalışanlar için farklı prim günü ve yaş şartları uygulanıyor.

Kadınlara 2160 Gün Doğum Borçlanması

Sigortalı kadınlar, şartları karşılamaları halinde üç doğuma kadar toplam 2160 gün borçlanma yapabiliyor.

Her çocuk için en fazla 720 günlük süre dikkate alınırken doğumun sigortalılık başlangıcından sonra gerçekleşmesi ve borçlanılacak dönemde prim ödenmemiş olması gerekiyor.

Ağır engelli çocuğu bulunan ve bakımını üstlenen kadın sigortalılar için de belirli prim sürelerinin emeklilik hesabına eklenmesine yönelik özel hükümler bulunuyor.

Askerlik ve Yıpranma Payıyla Emeklilik Avantajı

Sigorta başlangıcından önce askerlik yapan erkekler, askerlik borçlanmasıyla ilk sigortalılık tarihlerini geriye çekebiliyor.

Maden, ağır sanayi ve mevzuatta belirtilen riskli işlerde çalışanlar ise fiilî hizmet süresi zammı kapsamında ilave prim günü ve belirli koşullarda yaş indirimi elde edebiliyor.

Bağ-Kur'da 7200 Gün Düzenlemesi Gündemde

Bağ-Kur sigortalılarının emeklilik için gereken 9000 prim gününün 7200'e düşürülmesine yönelik çalışmalar ve kanun teklifleri gündemde bulunuyor.

Düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde kapsamına giren sigortalılar açısından 1800 günlük prim avantajı oluşabilecek.

Emeklilik hesaplamalarında sigorta başlangıç tarihi, prim günü, çalışma statüsü ve yaş şartı belirleyici olmaya devam ediyor.