Türkiye'de emeklilik sisteminin yeniden yapılandırılmasına yönelik çalışmalar, çalışanların ve emeklilik hazırlığı yapan vatandaşların gündeminde yer alıyor. 2024-2028 dönemini kapsayan 12. Kalkınma Planı, sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğini güçlendirmeyi ve çalışma hayatında daha uzun süre kalmayı teşvik etmeyi amaçlıyor.
Plan kapsamında özellikle emekli aylıklarının hesaplanmasında kullanılan yöntemlerin gözden geçirilmesi öngörülüyor. Prim ödeme süresi ve prime esas kazançların maaş üzerindeki etkisinin yeniden değerlendirilmesi hedefleniyor.
Mevcut sistemde emeklilik aylıkları, sigortalının çalışma dönemlerine göre farklı hesaplama kuralları uygulanarak belirleniyor. Bu nedenle aynı prim gününe sahip çalışanların emekli maaşları farklılık gösterebiliyor.
Emekli Maaşı Hesaplama Sistemi Değişebilir
12. Kalkınma Planı'nda aylık bağlama sisteminin çalışanları daha uzun süre istihdamda tutacak şekilde yeniden düzenlenmesi hedefi bulunuyor.
Öne çıkan düzenleme başlıkları şu şekilde:
Prim gün sayısı: Uzun süre çalışmanın emeklilik gelirine etkisinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Aylık bağlama oranı: Mevcut hesaplama yöntemlerinin yeniden değerlendirilmesi öngörülüyor.
Emeklilik kriterleri: Beklenen yaşam süresindeki değişimlerin dikkate alınması planlanıyor.
Sosyal güvenlik dengesi: Prim gelirleri ile emeklilik harcamaları arasında sürdürülebilir yapı amaçlanıyor.
Kayıtlı istihdam: Sigortalı çalışmayı teşvik edecek uygulamalar geliştirilecek.
Ancak yeni aylık bağlama oranları veya emeklilik yaşına ilişkin kesinleşmiş bir kanuni değişiklik bulunmuyor.
Bağ-Kur İçin 7200 Prim Günü Beklentisi
Küçük esnafın uzun süredir beklediği düzenlemeler arasında Bağ-Kur prim şartının 9000 günden 7200 güne düşürülmesi bulunuyor.
Bu değişiklik hayata geçirilirse kapsama giren sigortalıların emeklilik için gereken prim süresi 1800 gün azalabilecek. Ancak düzenlemenin kapsamı ve uygulama tarihi henüz kesinleşmedi.
Tamamlayıcı Emeklilik Sisteminde Son Durum
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, önceki ekonomi programlarında çalışan ve işveren katkısıyla ilave emeklilik birikimi oluşturulması hedefiyle gündeme gelmişti.
Bununla birlikte Eylül 2026'da açıklanan 2027-2029 Orta Vadeli Programı ve 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Programı'nda tamamlayıcı emeklilik sisteminin kurulmasına yönelik açık bir takvim yer almadı.
Mevcut belgelerde bireysel emeklilik ve otomatik katılım sistemlerinin geliştirilmesi öne çıkıyor. Emeklilik aylığı hesaplamalarında yapılacak değişikliklerin kapsamı ise hazırlanacak mevzuatla netleşecek.
