Türkiye'de emeklilik şartlarını tamamlamaya çalışan vatandaşlar, prim gün sayısını artıran ve emeklilik yaşını düşüren uygulamaları araştırıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatında bazı meslek grupları ve özel durumdaki sigortalılar için farklı düzenlemeler bulunuyor.

Özellikle madencilik, demir çelik üretimi ve kanunda belirtilen diğer ağır işlerde çalışanlara fiilî hizmet süresi zammı uygulanabiliyor. Bu uygulama, belirli koşullarda emeklilik için gereken hizmet süresine ilave gün kazandırıyor.

Bunun yanında ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalılar, askerlik ve doğum borçlanması yapabilen çalışanlar ile maluliyet şartlarını karşılayan kişiler için ayrı emeklilik hükümleri uygulanıyor.

SGK Erken Emeklilik Şartları ve Avantajları

Mevzuatta yer alan başlıca uygulamalar şöyle:

  • Yıpranma payı: Kapsamdaki işlerde her 360 gün için 60, 90 veya 180 gün ilave hizmet süresi.

  • Engelli çocuğu bulunan anneler: Uygun prim günlerinin dörtte biri kadar ilave süre ve yaş indirimi.

  • Askerlik borçlanması: Kanuni koşullarla eksik primlerin tamamlanması.

  • Doğum borçlanması: En fazla üç doğum için toplam altı yıla kadar borçlanma.

  • Malulen emeklilik: Sağlık kurulu değerlendirmesi ve gerekli sigortalılık koşullarıyla aylık bağlanması.

Bu haklardan yararlanma şartları sigortalının durumuna göre değişiyor.

Yıpranma Payıyla Emeklilik Yaşı Düşebiliyor

Fiilî hizmet süresi zammında genel olarak en fazla beş yıllık ilave hizmet süresi hesaplanıyor. Bu sürenin belirli koşullarla yarısı, en fazla üç yıl olmak üzere emeklilik yaşından indirilebiliyor.

Yer altı madenciliği gibi bazı işlerde ise farklı süre sınırları uygulanıyor.

Engelli Çocuğu Bulunan Annelere Özel Hak

Başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan kadınların, Ekim 2008 sonrasındaki uygun prim günlerinin dörtte biri toplam hizmetlerine ekleniyor.

Eklenen süre emeklilik yaşından da düşülüyor. Bu hakkın kullanılması için durumun sağlık kurulu değerlendirmesiyle belgelenmesi gerekiyor.

Askerlik ve Doğum Borçlanmasıyla Emeklilik

Askerlik borçlanması, sigorta başlangıcından önceki hizmetler için yapıldığında başlangıç tarihini geriye çekebiliyor.

Doğum borçlanması ise gerekli koşullarla prim eksiğini tamamlıyor. Ancak doğrudan emeklilik yaşını düşürmüyor.

Erken Emeklilik Başvurusunda SGK İncelemesi

Malulen emeklilikte genel olarak en az 10 yıllık sigortalılık ve 1.800 prim günü aranıyor. Sürekli bakıma muhtaçlık durumunda sigortalılık süresi istisnası uygulanabiliyor.

Emeklilik tarihi, kişinin sigorta başlangıcına, hizmet dökümüne ve yararlanabildiği özel hükümlere göre belirleniyor.