Milyonlarca emeklinin gözü kulağı yeni yılda yapılacak maaş düzenlemelerine çevrilmiş durumdayken, hükümet kanadında hazırlıkları sürdürülen kapsamlı yeni formüller netleşmeye başladı.
Ocak ayında açıklanacak enflasyon rakamları ve enflasyon farkına ek olarak gündeme gelen 10-15 puanlık refah payı artışı, milyonlarca vatandaşın alım gücünü korumayı ve artırmayı hedefliyor. Yapılan ilk hesaplamalara göre, bu ek desteklerle birlikte ocak ayı zam oranının yüzde 25 seviyesine yaklaşması beklenirken, en düşük emekli aylığının da 26 bin lira sınırına dayanabileceği öngörülüyor.
Yaşın Yanı Sıra Hane Geliri ve Sosyal Kriterler Masada
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici yönlerinden biri, zam oranlarının belirlenmesinde klasik yöntemlerin dışına çıkılacak olmasıdır. Hazırlanan çalışmalara göre, 60 veya 65 yaş ve üzerindeki emeklilere kademeli olarak daha yüksek artış yapılması seçenekler arasında yer alıyor. Ancak uzmanlar, yaş unsurunun tek başına belirleyici olmayacağının altını çiziyor.
Bu kapsamda hanenin toplam ekonomik durumu inceleme altına alınacak. Hanede yaşayan çalışan veya işsiz bireylerin varlığı, ailede bakıma muhtaç veya engelli bireylerin bulunup bulunmadığı ile hanenin ödediği kira giderleri değerlendirmede kritik rol oynayacak. Böylece geliri düşük ve sosyal dezavantajı bulunan emeklilere desteklerin daha adil bir şekilde dağıtılması hedefleniyor.
Kök Maaşlar İçin Seyyanen Zam Seçeneği
Emeklilerin uzun süredir talep ettiği kök maaş sorununa kalıcı bir çözüm getirilmesi de masadaki başlıklar arasında yer alıyor. Her zam döneminde düşük kök maaşların Hazine tarafından belirli bir taban fiyata tamamlanması uygulaması yerine, kök maaşları doğrudan artıracak seyyanen zam seçeneği ağırlık kazanıyor. Bu sayede taban aylık alan emekliler ile prim gün sayısı ve kazancı yüksek olan emekliler arasındaki makasının korunması ve köklü bir iyileştirme sağlanması amaçlanıyor.
Vatandaşlık Maaşı (GETAD) ile Ek Destek
Düzenlemede sadece SGK primleri üzerinden değil, aynı zamanda sosyal devlet ilkeleri doğrultusunda "Vatandaşlık Maaşı" olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) kapsamında sağlanacak desteklerin de entegre edilmesi planlanıyor. Bu entegrasyonun hayata geçirilmesi durumunda, emeklilere yönelik toplam refah ve gelir iyileştirmesinin yüzde 30 seviyesine ulaşabileceği hesaplanıyor.
GETAD sistemi sayesinde yardımlar ve ek destekler tek tip olmayacak; bölgesel koşullar, hanelerin temel ihtiyaçları, yerel kira ortalamaları ve iklim koşullarına bağlı ısınma giderleri hesaplanarak farklılaştırılacak. Hayata geçirilmesi planlanan bu çok yönlü modelin, önümüzdeki haftalarda yasalaşma sürecine girmesi ve milyonlarca emeklinin bütçesine nefes aldırması bekleniyor.
