Türkiye'de engelli vatandaşların sıfır kilometre otomobil alımlarında en büyük güvencelerden biri olan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti sistemi, her yıl yeniden değerleme oranlarına göre güncelleniyor. Ekim ayı enflasyon rakamlarının açıklanmasıyla birlikte 2027 yılında geçerli olacak yeniden değerleme oranı yüzde 27,83 olarak netleşti.
Bu oran doğrultusunda, 2026 yılı boyunca 2 milyon 873 bin 900 TL olarak uygulanan ÖTV muafiyetli araç alım üst sınırının, yeni yılda 3 milyon 673 bin 706 TL seviyesine çıkması bekleniyor. Yaklaşık 800 bin TL'lik bu artış beklentisi, araç yenilemek veya ilk kez ÖTV'siz araç almak isteyen vatandaşlar arasında büyük bir hareketliliğe neden oldu.
Beklenti Rakamı Kesinleşmiş Tutar Değil
Öncelikle altı çizilmesi gereken en önemli husus, basına yansıyan ve hesaplamalar üzerinden paylaşılan bu 3,7 milyon TL civarındaki rakamın henüz kesinleşmiş resmi tarife niteliği taşımadığıdır. Yeniden değerleme oranı üzerinden yapılan bu hesaplamalar güçlü bir beklenti ortaya koysa da, Cumhurbaşkanlığı'nın söz konusu oranı yüzde 50'ye kadar artırma veya azaltma yasal yetkisi bulunmaktadır.
Her ne kadar ÖTV muafiyetli araç limitlerinde bu yetki genellikle oran bazında değiştirilmeden uygulansa da, nihai ve resmi rakam yıl sonunda Resmi Gazete'de yayımlanacak tebliğ ile kesinlik kazanacaktır.
"Limit Yükselirse İstediğim Aracı Alabilir miyim?" Sorusunun Yanıtı
Araç alım limitlerinin yükselmesi yönündeki haberler sevinç yaratırken, vatandaşların kafasındaki en büyük soru işaretlerinden biri "Limit artarsa istediğim her aracı ÖTV'siz alabilir miyim?" şeklindedir. Uzmanlar ve yasal düzenlemeler, fiyat sınırı ile diğer yararlanma koşullarının birbirinden kesin olarak ayrıldığını vurgulamaktadır.
Üst limitin 3,7 milyon TL seviyesine çıkması, yalnızca anahtar teslim fiyatı bu sınırın altında kalan araçların ÖTV muafiyetine dahil olabileceği anlamına gelir. Dolayısıyla, limitin artması tek başına araç seçim havuzunu genişletse de, araç alımındaki temel yasal şartları, sağlık raporu kriterlerini ve mülkiyet kısıtlamalarını hiçbir şekilde değiştirmemektedir.
3,7 milyon TL limit varsayımında Renault’da Boreal, Duster, Megane Sedan ve Clio; Hyundai’de Bayon ve i20 öne çıkıyor. Ayrıca,
| Model ve donanım | Vergiler dâhil normal fiyat |
|---|---|
| Toyota C-HR Hybrid GR SPORT | 3.577.000 TL |
| Toyota C-HR Hybrid Passion X-Sport | 3.419.000 TL |
| Toyota Corolla Hybrid Flame X-Pack | 3.297.000 TL |
| Togg T10X V2 4More Obsidiyen | 3.218.137 TL |
| Toyota C-HR Hybrid Passion | 3.112.000 TL |
| Toyota Corolla Hybrid Dream X-Pack | 3.053.000 TL |
| Togg T10X V2 uzun menzil | 2.411.000 TL |
Hangi Koşullar Değişmeden Kalıyor?
ÖTV muafiyetli araç alımlarında fiyat sınırı ne kadar yükselirse yükselsin, devletin aradığı temel yasal ve tıbbi şartlar sabit kalmaya devam etmektedir. Bu koşulları başlıca şu kategorilerde incelemek mümkündür:
Sağlık Raporu Şartı: Araç alımında en kritik eşik engellilik oranını gösteren sağlık kurulu raporudur. Fiziksel veya ortopedik engeli bulunan ve hareket ettirici aksamda özel tertibat (engelli tertibatı) gerektiren durumlarda oran sınırsızken; yüzde 90 ve üzeri (ağır engelli) oranına sahip vatandaşlarda ise doğrudan oran şartı aranmaktadır. Limit artışı bu rapor oranlarını veya hastane onay süreçlerini esnetmemektedir.
Araç Teknik Özellikleri ve Yerli/İthal Durumu: ÖTV muafiyetinden yararlanılacak aracın motor hacmi, silindir hacmi ve diğer teknik kriterleri yasal sınırlara uygun olmak zorundadır. Fiyat limitinin 3,7 milyon TL'ye çıkması, motor hacmi veya diğer yasal sınırlamaları ihlal eden araçların kapsama girmesini sağlamaz.
Satış ve Devir Kısıtlamaları (5 Yıl Kuralı): ÖTV muafiyetiyle satın alınan bir aracın mülkiyet hakları belirli kurallara bağlıdır. Mevcut mevzuata göre, bu şekilde alınan araçların 5 yıl boyunca satılması, devredilmesi veya başka şahıslara kullandırılması yasaktır. 5 yıllık süre dolmadan aracın satılması durumunda alınmayan ÖTV tutarı yasal faiziyle birlikte geri tahsil edilir. Limit artışı bu süreyi kısaltmamakta veya değiştirmemektedir.
Kullanım Yetkisi: Yüzde 90 ve üzeri engelli raporuyla alınan araçları, engelli bireyin kendisi dışında üçüncü dereceye kadar akrabaları veya noter onaylı belirlenen sürücüler kullanabilmektedir. Özel tertibatlı araçlarda ise sadece engelli sürücünün kendisi veya onun adına yetkilendirilmiş kişiler aracı kullanabilir. Bu kurallar da limit artışından bağımsız olarak aynen geçerliliğini korumaktadır.
Sonuç ve Planlama
ÖTV muafiyetli araç limitinin 2027 yılı itibarıyla 3,7 milyon TL seviyelerine yaklaşması, yüksek enflasyon ve otomobil fiyatlarındaki artışlar karşısında dezavantaj yaşayan vatandaşlar için önemli bir nefes niteliği taşımaktadır. Ancak araç almayı planlayan vatandaşların, sadece fiyat limitine odaklanarak değil, sağlık raporlarının geçerliliğini, 5 yıllık yasal satış sürelerini ve diğer tüm mevzuat hükümlerini dikkate alarak hareket etmesi büyük önem arz etmektedir. Yıl sonuna doğru Resmi Gazete'de yayımlanacak resmi rakamlar beklenirken, vatandaşların mevcut şartlar üzerinden hazırlıklarını yapması tavsiye edilmektedir.
