İşçi Yanlış Çıkış Kodu Nasıl Düzeltilir? 2026 SGK İtiraz Süreci ve Dava Şartları Nedir?

Çalışma hayatında iş akdinin sona ermesi, hem işveren hem de işçi için hukuki ve mali sonuçlar doğuran kritik bir süreçtir. Bu sürecin en önemli ayağını ise Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirilen "işten ayrılış bildirgesi" ve bu bildirgede yer alan "çıkış kodu" oluşturur. Yanlış bildirilen bir çıkış kodu; işçinin kıdem tazminatını alamamasına, işsizlik maaşından mahrum kalmasına ve hatta yeni iş arayışlarında "kara listeye" alınmış gibi görünmesine neden olabilir.

2026 yılı itibarıyla dijitalleşen SGK sistemleri ve değişen iş hukuku içtihatları ışığında, yanlış çıkış kodunun düzeltilmesi süreci daha teknik ve hassas bir hal almıştır. Peki, işveren hatasıyla veya kasıtlı olarak yanlış girilen çıkış kodu nasıl düzeltilir? İtiraz ve dava süreçlerinde hangi adımlar izlenmelidir? İşte tüm detaylarıyla 2026 SGK çıkış kodu rehberi.

İşten Çıkış Kodu Neden Bu Kadar Önemlidir?

SGK çıkış kodu, iş sözleşmesinin hangi sebeple sona erdiğini gösteren sayısal bir veridir. Bu veri; İŞKUR tarafından işsizlik maaşı bağlanırken, mahkemeler tarafından tazminat hakları belirlenirken ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından emeklilik/borçlanma işlemlerinde baz alınır.

Örneğin; işten kendi rızasıyla ayrılan (istifa) bir işçi için "03" kodu girilirken, işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle işçiyi çıkarması durumunda "29" (veya yeni düzenlemeyle 42-50 arası maddeler) kodu girilir. Yanlış bir kod, işçinin tüm yasal haklarını kilitleyebilir.

Yanlış Çıkış Kodu İçin İşveren Düzeltme Yapabilir mi?

İşten ayrılış bildirgesi verildikten sonra belirli bir süre içinde işverenin bu hatayı "sehven yapıldı" diyerek düzeltme hakkı vardır.

10 Günlük Kritik Süre: İşveren, işten ayrılış bildirgesini verdikten sonraki 10 gün içerisinde SGK sistemine giriş yaparak çıkış kodunu online olarak güncelleyebilir. Bu süre içerisinde yapılan düzeltmeler genellikle herhangi bir idari para cezası doğurmaz.

10 Gün Geçtikten Sonra Ne Olur? Eğer 10 günlük yasal süre geçirilmişse, işverenin sistem üzerinden düzeltme yapma yetkisi sona erer. Bu durumda işverenin bağlı bulunulan SGK merkezine yazılı bir dilekçe ile başvurması gerekir. Ancak SGK, bu tür geç başvurularda genellikle "maddi hata" kanıtı arar ve işverene idari para cezası uygulayabilir.

İşveren Düzeltmeyi Redderse Hangi Yasal Yollar İzlenmelidir?

Çoğu durumda işveren, çıkış kodunu bilerek (örneğin tazminat ödememek için) yanlış girer. İşçinin bu durumda tek taraflı olarak SGK'ya gidip "kodumu değiştirin" demesi hukuken sonuç vermez. İzlenmesi gereken yol haritası şöyledir:

1. Arabuluculuk Aşaması (Zorunlu Yol)

2026 iş hukuku normlarına göre, işçi-işveren uyuşmazlıklarında doğrudan dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculuk masasında çıkış kodunun düzeltilmesi ve hak edilen tazminatların ödenmesi konusunda anlaşma sağlanırsa, hazırlanan "Arabuluculuk Anlaşma Tutanağı" ile SGK'ya başvurularak kod değişikliği talep edilebilir.

2. Hizmet Tespit ve İptal Davası

Arabuluculukta sonuç alınamazsa, İş Mahkemesinde "Hizmet Tespit Davası" veya "Çıkış Kodunun Düzeltilmesi" talepli dava açılmalıdır. Mahkeme; şahitler, bordrolar, iş yeri kayıtları ve gerekirse bilirkişi raporu ile gerçek ayrılış sebebini belirler.

İŞKUR İşsizlik Maaşı Başvurusunda Yanlış Kod Engeli Nasıl Aşılır?

İşçinin en büyük mağduriyeti işsizlik maaşı noktasında yaşanır. İŞKUR, SGK sistemindeki koda bakar. Eğer kod "istifa" veya "yüz kızartıcı suç" gibi bir maddeyi içeriyorsa ödeme yapmaz.

Dava Sonucunu Beklemek: İşçi dava açtığında, mahkeme kararı kesinleşene kadar İŞKUR ödeme yapmaz. Ancak dava kazanıldığında, geçmişe dönük tüm işsizlik maaşları toplu olarak alınabilir.

İhtiyati Tedbir Kararı: Çok nadir durumlarda, mağduriyetin büyüklüğü kanıtlanabilirse mahkemeden bu konuda bir ara karar talep edilebilir, fakat bu uygulama 2026 yargı pratiğinde hala oldukça kısıtlıdır.

2026 Yılında En Sık Yapılan Kod Hataları Nelerdir?

Teknolojik altyapının gelişmesine rağmen veri giriş hataları devam etmektedir. En sık rastlanan uyuşmazlıklar şunlardır:

Kod 04 (Belirsiz Süreli Fesih) Yerine Kod 03 (İstifa) Girilmesi: İşveren tazminat ödememek için işçiyi istifa etmiş gibi gösterir.

Kod 22 (Diğer Nedenler): Genellikle belirsiz durumlarda kullanılan bu kod, işsizlik maaşı alımına engel teşkil edebilir.

Kod 42-50 Arası (Ahlak ve İyi Niyet): İşçinin performansını beğenmeyen işverenin, süreci hızlandırmak için ağır kusur maddelerini seçmesi.

SGK İtiraz Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Eğer işveren hatayı kabul ediyorsa, SGK İl Müdürlüğü'ne hitaben yazılacak dilekçede şu bilgiler yer almalıdır:

İş yeri sicil numarası ve unvanı.

İşçinin T.C. kimlik numarası ve adı-soyadı.

Yanlış girilen çıkış tarihi ve kodu.

Doğru olması gereken kod ve bu durumun sehven yapıldığına dair açıklama.

Varsa hatayı kanıtlayan ek belgeler (İbraname, istifa dilekçesi aslı vb.).

Yanlış Çıkış Kodu Veren İşverene Ceza Uygulanır mı?

SGK, kayıtların gerçeğe uygun tutulmasını esas alır. Yanlış beyanda bulunan işverene, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca idari para cezası uygulanabilir. Ayrıca işçi, yanlış kod nedeniyle yeni bir işe girmesinin engellendiğini (manevi zarar) veya işsizlik maaşından mahrum kaldığını (maddi zarar) kanıtlayarak işverene karşı tazminat davası açabilir.

Yargıtay'ın Bu Konudaki Güncel Görüşü Nedir?

Yargıtay, son yıllarda verdiği kararlarda "kodun tek başına bağlayıcı olmadığına" hükmetmektedir. Yani SGK'da "istifa" yazsa bile, eğer işçi o tarihte noterden "haklı nedenle fesih" ihtarnamesi çekmişse, mahkeme koda değil ihtarnamenin içeriğine itibar eder. Bu durum, yanlış kod kurbanı olan işçiler için büyük bir hukuki güvencedir.

2026 Dijital Dönüşüm: E-Devlet Üzerinden İtiraz Mümkün mü?

2026 yılı itibarıyla SGK, "Veri Doğrulama ve İtiraz Portalı" üzerinden işçilerin çıkış kodlarına dijital itiraz yapabilmesi için pilot çalışmalar başlatmıştır. Artık e-Devlet üzerinden ilgili bildirgenin yanındaki "Hatalı Bildirim Bildir" butonu ile SGK uzmanlarının dikkatini çekmek mümkün hale gelmiştir. Ancak bu işlem idari bir inceleme başlatır, mahkeme kararı yerine geçmez.