Emekli aylığı artışlarına yönelik beklentiler sürerken, zam oranlarının hangi kriterlere göre şekilleneceği en çok araştırılan konuların başında geliyor. 

Emekli maaşı hesaplama süreçlerinde enflasyon farkının ötesinde yeni bir kademelendirme yapılıp yapılmayacağı tartışılırken, Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz kulislere yansıyan olası senaryoları değerlendirdi. Yılmaz'ın paylaştığı rakamlar ve formüller, resmi bir karar ya da kesinleşmiş yasal düzenleme niteliği taşımıyor; mevcut bilgiler ışığında kurgulanan uzman öngörülerine dayanıyor.

Yaş ve Prim Günü Zam Hesabında Nasıl Değerlendirilebilir?

Emin Yılmaz'ın değerlendirmesine göre olası artış kurgularında yaş, prim günü, refah payı ve seyyanen zam olmak üzere dört temel unsur öne çıkıyor. Yılmaz, yaş ve prim gününün birlikte tek bir kalem gibi değil, ayrı ayrı ele alınabilecek iki ayrı kriter olarak tartışıldığını ifade etti.

Uzman görüşüne göre kademeli refah payı uygulanması halinde yüzde 5, yüzde 10, yüzde 15 ve yüzde 20 şeklinde dört dilim oluşabileceği öne sürülüyor. 

Prim günü tarafında 3 bin 600 gün prim ödeyenlerin sisteme katkısının daha sınırlı olması nedeniyle alt kademede yer alabileceği, 9 bin, 10 bin veya 11 bin gün prim ödeyenlerin ise yüzde 20'lik en üst dilime yaklaşabileceği belirtiliyor. Yaş kriterinde ise kulislerde konuşulan örnek dilimlerde 54 yaş altı için yüzde 5, 55-59 yaş arası için yüzde 10, 66 yaş üstü içinse yüzde 20 gibi oranlar dile getiriliyor; ancak yaş sınırlarının farklı belirlenebileceği de ifade ediliyor.

Örnek Senaryolar: Yüksek Yaş ve Yüksek Prim Nasıl Yansıyor?

Yılmaz, yaş ve prim kriterlerinden hangisi daha yüksek refah payına karşılık geliyorsa o oranın dikkate alınabileceği bir model üzerinden örnek hesaplamalar paylaştı:

  • 72 yaş ve 5 bin 100 prim günü örneği: Mevcut aylığı 35 bin TL olan bir emekliye yüzde 10 enflasyon farkı eklendiğinde aylığın 38 bin 500 TL'ye çıktığı varsayılıyor. Prim gününe göre yüzde 10'luk dilimde yer alan ancak yaşı nedeniyle yüzde 20'lik dilime giren bu senaryoda yüksek oran olan yüzde 20 uygulandığında 7 bin 700 TL ilave artışla aylığın 46 bin 200 TL'ye ulaştığı hesaplanıyor.

  • 51 yaş ve 7 bin 100 prim günü örneği: Yaş kriterinde yüzde 5, prim gününde ise yüzde 15'lik dilime denk gelen bir profilde, yüksek olan yüzde 15'lik oranın esas alınabileceği ifade ediliyor.

  • Düşük yaş ve düşük prim günü ihtimali: Prim günü 3 bin 600 civarında olan ve yaşı daha genç olan emeklilerde ise zam artışının daha sınırlı kalabileceği öngörülüyor.

En Düşük Emekli Maaşı ve Seyyanen Zam Kulisleri

Emekli zammı tartışmalarının bir diğer ayağını ise en düşük emekli aylığı oluşturuyor. Yılmaz, 23 bin 552 TL'lik mevcut taban aylığın yüzde 10'luk enflasyon farkıyla yaklaşık 26 bin TL seviyesine gelebileceğini, bunun üzerine kulislerde 4 bin ile 7 bin TL arasında ek artış ihtimalinin konuşulduğunu aktardı.

Ayrıca 23 bin 552 TL'lik taban aylığın altında gelir elde eden 5 milyon 17 bin emekli için seyyanen artış yapılabileceğini belirten Yılmaz, kulislerde en düşük aylık için 30 bin - 33 bin TL, bazı değerlendirmelerde ise 30 bin - 35 bin TL bandının dile getirildiğini ve en az 30 bin TL seviyesinin gündeme gelebileceğini kaydetti.

Tüm bu hesaplamaların henüz resmîleşmemiş kulis senaryoları olduğu ve nihai kararın yetkili mercilerce yapılacak düzenlemelerle netleşeceği unutulmamalıdır.